शुक्रवार, १३ मार्च, २०२६

शुभवार्ता देणाऱ्या रजनी-शबै कद्र

 शुभवार्ता देणाऱ्या रजनी-शबै कद्र


          अल्लाहने मानवी समाजाला रमजानच्या महिन्या एक पवित्र अशी रात्र दिली आहे की, ज्या रात्री केलेल्या प्रार्थना आणि उपासना एक हजार महिन्यापेक्षा जास्त पुण्य मिळवून देणाऱ्या आहेत. या पवित्र रात्रीचा उल्लेख पवित्र कुरआन शरीफच्या तिसाव्या खंडात सूरह म्हणजे अध्याय अलकद्र मध्ये आहे. ज्यात म्हटले गेले आहे की 'वमा अद्राका मा लैलतुल कद्र, लैलतुल कद्री खैरूम्मिन अल्फिशहर' याचा अर्थ असा आहे की, तुम्हाला काय माहित की लैलतुल कद्र काय आहे? लैलतुल कद्र हजार महिन्यापेक्षा श्रेष्ठ रात्र आहे. म्हणजे ही रात्र आणि त्यात शांतपणे जागरण करून केल्या जाणाऱ्या सर्व प्रार्थना, नमाज, दुआ, जप म्हणजेच जिक्र, कुरआन पठण आणि याच प्रकारच्या सर्व उपासनांचा मोबदला हजार पटीने जास्त दिला जातो. त्याचप्रमाणे दुष्कर्माचा गुन्हादेखील हजार पटीने जास्त दिला जातो.


पवित्र कुरआनमध्ये तीन ठिकाणी तीन शुभ रजनींचा उल्लेख करण्यात आला आहे.


१) पहिली रात्र शबे मेअराज होय. ही प्रेषित साहेबांच्या उर्ध्वगमनाची रात्र.


२) दुसरी पवित्र रात्र शबेबरात - ही रात्र मोक्ष वा निर्वाण अथवा सुटका करून घेण्याची रात्र.


३) तिसरी रात्र शबे कद्र होय - ही प्रतिष्ठा आणि मान मरातब राखणारी रात्र होय.


        शबे मेअराजचा उल्लेख पवित्र कुरआनमध्ये असा आहे. 'पवित्र आहे तो जो घेऊन गेला एका रात्री आपल्या भक्ताला मस्जिदे हरम म्हणजेच काबा मस्जिद पासून दूरच्या त्या मशिदीपर्यंत जिच्या वातावरणाला त्याने समृध्दी दिली आहे. जेणेकरून त्याला आपल्या काही संकेतांचे निरीक्षण घडवावे. वास्तविक तोच आहे. सर्वकाही ऐकणारा व पहाणारा असे बनी इस्त्राईल या अध्यायात सतराव्या खंडातील पहिल्या श्लोकात म्हटले आहे.


        शबेबारात या दुसऱ्या पवित्र रात्रीचा उल्लेख आहे. "हामीम शपथ आहे या उज्वल ग्रंथाची की, आम्ही याला एका अत्यंत कल्याणकारी व समृध्दशाली रात्रीत अवतरला आहे. कारण आम्ही लोकांना सावध करण्याचा इरादा बाळगत होतो. ही ती रात्र आहे जिच्यात प्रत्येक मामल्याचा विवेकपूर्ण निर्णय आमच्या आज्ञेने सादर केला जातो. सर्व भाष्यकारांचे यावर एकमत आहे की, अदुखान या अध्यायात ज्या पवित्र रात्रीचा उल्लेख आहे तीच ही 'लैलतुल बरात' म्हणजे शाबानं' महिन्यातील पंधरावी रात्र. या आयतीवरून असे कळते की सर्वोच्च अल्लाहच्या राज्यव्यवस्थेत ही एक अशी रात्र आहे, जीत तो व्यक्ती, राष्ट्रे आणि देशांच्या भाग्याचा फैसला करून आपल्या फरिश्त्यांच्या स्वाधीन करतो. मग ते याच फैसल्यानुसार अंमलबजावणी करीत असतात.


         शबे मेअराज, शबेबरात आणि शबे कद्रच्या संदर्भात बरेच काही लिहिण्या वाचण्यासारखे आहे. परंतू एक गोष्ट नमूद करावीशी वाटते की, पृथ्वीच्या ज्याभूभागावर पवित्र कुरआनचे आगमन झाले ते अरबस्तान होय. हे मात्र आश्चर्य जनक आहे की एकाही अरब राष्ट्रात शबे मेअराज आणि शबेबरात साजरी करण्यात येत नाही किंवा साजरी होताना कुणी पाहिले नाही.


        शबे कद्र मात्र अरब राष्ट्रात आणि संपूर्ण मुस्लिम जगतात मोठ्या इतमामाने साजरी करण्यात येते. शबे कद्र साजरी करतात म्हणजे काय करतात? रात्रभर घराघरातून किंवा मशिदीतून लोक जागरण करतात. नफ्लच्या जादा नमाजचे पठण होते. कुरआन पठण करतात. ईश्वरचरणी आपल्या व आपापल्या नातेवाईकांसाठी दुआ मागतात. देश आणि देशवासीयांच्या कल्याणाकरिता प्रगती आणि उन्नतीकरिता शांतता आणि एकात्मतेकरिता दुआ मागतात. अल्लाह आपल्या दासांवर अत्यंत दयाळू, कृपाळू आणि मेहरबान आहे.


          शबे कद्रच्या रात्री रात्रभर नमाज पठण, कुरआन पठण व नामस्मरणाच्या कार्यक्रम फार कसरतीने होत असतात. रमजानचे शेवटचे दहा दिवस क्षमायाचनेचे आहेत. तुम्ही केलेल्या गुन्ह्यांची माफी या दिवशी केली जाते. क्षमायाचना मंजूर केली जाते आणि सद्भावना, सद्बुध्दी, भक्तीभाव अल्लाहचरणी अर्पित केला जातो. अशावेळी प्रफुल्लीत झालेल्या अल्लाहकडून माफीचे प्रमाणपत्र प्राप्त करून घेण्याच्या या शेवटच्या पाच रात्री आहेत. महिनाभर उपवास करून शूचिर्भूत झालेले मन आणि रात्री उठून अल्लाहच्या दरबारी नतमस्तक झालेले शरीर अल्लाहला फारच आवडत असावे म्हणूनच त्याने मानवाला अशी शुभवार्ता देणारी शबेकद्रची रजनी प्राप्त करून दिली असावी. अल्लाहकडे दीर्घ प्रार्थनेला, उपासनेला महत्व नसून तुमच्या हेतूला आणि इराद्याला जास्त महत्व आहे. म्हणून बांधवांनो या रात्री उपासना पूर्ण भक्तिभावाने करून पुण्याचे भागीदार व्हा !

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा